🕉️ 20 November 2026, Friday · 03:50:11 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सव्याज (पुंलिङ्ग)

ब.स . चालबाज

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासव्याजःसव्याजौसव्याजाः
द्वितीयासव्याजम्सव्याजौसव्याजान्
तृतीयासव्याजेनसव्याजाभ्याम्सव्याजैः
चतुर्थीसव्याजायसव्याजाभ्याम्सव्याजेभ्यः
पञ्चमीसव्याजात् / सव्याजाद्सव्याजाभ्याम्सव्याजेभ्यः
षष्ठीसव्याजस्यसव्याजयोःसव्याजानाम्
सप्तमीसव्याजेसव्याजयोःसव्याजेषु
सम्बोधनहे सव्याजहे सव्याजौहे सव्याजाः

अर्थ: ब.स . चालबाज

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सव्याज (नपुंसकलिङ्ग)

ब.स . चालबाज

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासव्याजम्सव्याजेसव्याजानि
द्वितीयासव्याजम्सव्याजेसव्याजानि
तृतीयासव्याजेनसव्याजाभ्याम्सव्याजैः
चतुर्थीसव्याजायसव्याजाभ्याम्सव्याजेभ्यः
पञ्चमीसव्याजात् / सव्याजाद्सव्याजाभ्याम्सव्याजेभ्यः
षष्ठीसव्याजस्यसव्याजयोःसव्याजानाम्
सप्तमीसव्याजेसव्याजयोःसव्याजेषु
सम्बोधनहे सव्याजहे सव्याजेहे सव्याजानि

अर्थ: ब.स . चालबाज

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें