🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:29:23 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सस्नि (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासस्निःसस्नीसस्नयः
द्वितीयासस्निम्सस्नीसस्नीन्
तृतीयासस्निनासस्निभ्याम्सस्निभिः
चतुर्थीसस्नयेसस्निभ्याम्सस्निभ्यः
पञ्चमीसस्नेःसस्निभ्याम्सस्निभ्यः
षष्ठीसस्नेःसस्न्योःसस्नीनाम्
सप्तमीसस्नौसस्न्योःसस्निषु
सम्बोधनहे सस्नेहे सस्नीहे सस्नयः

अर्थ: —
English: (fr. √ 1. सन्) procuring, bestowing

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सस्नि (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासस्निसस्निनीसस्नीनि
द्वितीयासस्निसस्निनीसस्नीनि
तृतीयासस्निनासस्निभ्याम्सस्निभिः
चतुर्थीसस्निने / सस्नयेसस्निभ्याम्सस्निभ्यः
पञ्चमीसस्निनः / सस्नेःसस्निभ्याम्सस्निभ्यः
षष्ठीसस्निनः / सस्नेःसस्निनोः / सस्न्योःसस्नीनाम्
सप्तमीसस्निनि / सस्नौसस्निनोः / सस्न्योःसस्निषु
सम्बोधनहे सस्नि / हे सस्नेहे सस्निनीहे सस्नीनि

अर्थ: —
English: (fr. √ 1. सन्) procuring, bestowing

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें