🕉️ 21 November 2026, Saturday · 12:04:06 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सहकृत् (पुंलिङ्ग)

सहयोग देने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासहकृत् / सहकृद्सहकृतौसहकृतः
द्वितीयासहकृतम्सहकृतौसहकृतः
तृतीयासहकृतासहकृद्भ्याम्सहकृद्भिः
चतुर्थीसहकृतेसहकृद्भ्याम्सहकृद्भ्यः
पञ्चमीसहकृतःसहकृद्भ्याम्सहकृद्भ्यः
षष्ठीसहकृतःसहकृतोःसहकृताम्
सप्तमीसहकृतिसहकृतोःसहकृत्सु
सम्बोधनहे सहकृत् / हे सहकृद्हे सहकृतौहे सहकृतः

अर्थ: सहयोग देने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सहकृत् (स्त्रीलिङ्ग)

सहयोग देने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासहकृत् / सहकृद्सहकृतौसहकृतः
द्वितीयासहकृतम्सहकृतौसहकृतः
तृतीयासहकृतासहकृद्भ्याम्सहकृद्भिः
चतुर्थीसहकृतेसहकृद्भ्याम्सहकृद्भ्यः
पञ्चमीसहकृतःसहकृद्भ्याम्सहकृद्भ्यः
षष्ठीसहकृतःसहकृतोःसहकृताम्
सप्तमीसहकृतिसहकृतोःसहकृत्सु
सम्बोधनहे सहकृत् / हे सहकृद्हे सहकृतौहे सहकृतः

अर्थ: सहयोग देने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सहकृत् (नपुंसकलिङ्ग)

सहयोग देने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासहकृत् / सहकृद्सहकृतीसहकृन्ति
द्वितीयासहकृत् / सहकृद्सहकृतीसहकृन्ति / सहकानि
तृतीयासहक्ना / सहकृतासहकृद्भ्याम् / सहकभ्याम्सहकृद्भिः / सहकभिः
चतुर्थीसहक्ने / सहकृतेसहकृद्भ्याम् / सहकभ्याम्सहकृद्भ्यः / सहकभ्यः
पञ्चमीसहक्नः / सहकृतःसहकृद्भ्याम् / सहकभ्याम्सहकृद्भ्यः / सहकभ्यः
षष्ठीसहक्नः / सहकृतःसहक्नोः / सहकृतोःसहक्नाम् / सहकृताम्
सप्तमीसहकनि / सहक्नि / सहकृतिसहक्नोः / सहकृतोःसहकृत्सु / सहकसु
सम्बोधनहे सहकृत् / हे सहकृद्हे सहकृतीहे सहकृन्ति

अर्थ: सहयोग देने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें