🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:12:29 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सहदेवी (स्त्रीलिङ्ग)

सह (सहन करने वाला, झेलने वाला) + देवी (देवता, देवी)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासहदेवीसहदेव्यौसहदेव्यः
द्वितीयासहदेवीम्सहदेव्यौसहदेवीः
तृतीयासहदेव्यासहदेवीभ्याम्सहदेवीभिः
चतुर्थीसहदेव्यैसहदेवीभ्याम्सहदेवीभ्यः
पञ्चमीसहदेव्याःसहदेवीभ्याम्सहदेवीभ्यः
षष्ठीसहदेव्याःसहदेव्योःसहदेवीनाम्
सप्तमीसहदेव्याम्सहदेव्योःसहदेवीषु
सम्बोधनहे सहदेविहे सहदेव्यौहे सहदेव्यः

अर्थ: सह (सहन करने वाला, झेलने वाला) + देवी (देवता, देवी)
English: N. of various plants (accord. to L. ‘Sida Cordifolia and Rhombifolia = सर्पाक्षी &c.’), VarBṛS.; Pañcat.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें