🕉️ 22 November 2026, Sunday · 08:24:21 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सांख्यमय (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासांख्यमयःसांख्यमयौसांख्यमयाः
द्वितीयासांख्यमयम्सांख्यमयौसांख्यमयान्
तृतीयासांख्यमयेनसांख्यमयाभ्याम्सांख्यमयैः
चतुर्थीसांख्यमयायसांख्यमयाभ्याम्सांख्यमयेभ्यः
पञ्चमीसांख्यमयात् / सांख्यमयाद्सांख्यमयाभ्याम्सांख्यमयेभ्यः
षष्ठीसांख्यमयस्यसांख्यमययोःसांख्यमयानाम्
सप्तमीसांख्यमयेसांख्यमययोःसांख्यमयेषु
सम्बोधनहे सांख्यमयहे सांख्यमयौहे सांख्यमयाः

अर्थ: —
English: consisting of the S° doctrine, BhP.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सांख्यमय (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासांख्यमयम्सांख्यमयेसांख्यमयानि
द्वितीयासांख्यमयम्सांख्यमयेसांख्यमयानि
तृतीयासांख्यमयेनसांख्यमयाभ्याम्सांख्यमयैः
चतुर्थीसांख्यमयायसांख्यमयाभ्याम्सांख्यमयेभ्यः
पञ्चमीसांख्यमयात् / सांख्यमयाद्सांख्यमयाभ्याम्सांख्यमयेभ्यः
षष्ठीसांख्यमयस्यसांख्यमययोःसांख्यमयानाम्
सप्तमीसांख्यमयेसांख्यमययोःसांख्यमयेषु
सम्बोधनहे सांख्यमयहे सांख्यमयेहे सांख्यमयानि

अर्थ: —
English: consisting of the S° doctrine, BhP.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें