🕉️ 19 November 2026, Thursday · 07:37:37 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

साग्र (पुंलिङ्ग)

ब.स . समस्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासाग्रःसाग्रौसाग्राः
द्वितीयासाग्रम्साग्रौसाग्रान्
तृतीयासाग्रेणसाग्राभ्याम्साग्रैः
चतुर्थीसाग्रायसाग्राभ्याम्साग्रेभ्यः
पञ्चमीसाग्रात् / साग्राद्साग्राभ्याम्साग्रेभ्यः
षष्ठीसाग्रस्यसाग्रयोःसाग्राणाम्
सप्तमीसाग्रेसाग्रयोःसाग्रेषु
सम्बोधनहे साग्रहे साग्रौहे साग्राः

अर्थ: ब.स . समस्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

साग्र (नपुंसकलिङ्ग)

ब.स . समस्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासाग्रम्साग्रेसाग्राणि
द्वितीयासाग्रम्साग्रेसाग्राणि
तृतीयासाग्रेणसाग्राभ्याम्साग्रैः
चतुर्थीसाग्रायसाग्राभ्याम्साग्रेभ्यः
पञ्चमीसाग्रात् / साग्राद्साग्राभ्याम्साग्रेभ्यः
षष्ठीसाग्रस्यसाग्रयोःसाग्राणाम्
सप्तमीसाग्रेसाग्रयोःसाग्रेषु
सम्बोधनहे साग्रहे साग्रेहे साग्राणि

अर्थ: ब.स . समस्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें