🕉️ 20 November 2026, Friday · 06:55:44 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

साधुधी (पुंलिङ्ग)

अच्छे स्वभाव का

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासाधुधीःसाधुधियौसाधुधियः
द्वितीयासाधुधियम्साधुधियौसाधुधियः
तृतीयासाधुधियासाधुधीभ्याम्साधुधीभिः
चतुर्थीसाधुधियेसाधुधीभ्याम्साधुधीभ्यः
पञ्चमीसाधुधियःसाधुधीभ्याम्साधुधीभ्यः
षष्ठीसाधुधियःसाधुधियोःसाधुधियाम्
सप्तमीसाधुधियिसाधुधियोःसाधुधीषु
सम्बोधनहे साधुधीःहे साधुधियौहे साधुधियः

अर्थ: अच्छे स्वभाव का

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

साधुधी (नपुंसकलिङ्ग)

अच्छे स्वभाव का

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासाधुधिसाधुधिनीसाधुधीनि
द्वितीयासाधुधिसाधुधिनीसाधुधीनि
तृतीयासाधुधिना / साधुधियासाधुधिभ्याम्साधुधिभिः
चतुर्थीसाधुधिने / साधुधियेसाधुधिभ्याम्साधुधिभ्यः
पञ्चमीसाधुधिनः / साधुधियःसाधुधिभ्याम्साधुधिभ्यः
षष्ठीसाधुधिनः / साधुधियःसाधुधिनोः / साधुधियोःसाधुधीनाम् / साधुधियाम्
सप्तमीसाधुधिनि / साधुधियिसाधुधिनोः / साधुधियोःसाधुधिषु
सम्बोधनहे साधुधि / हे साधुधेहे साधुधिनीहे साधुधीनि

अर्थ: अच्छे स्वभाव का

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

साधुधी (स्त्रीलिङ्ग)

अच्छे स्वभाव का

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासाधुधीःसाधुधियौसाधुधियः
द्वितीयासाधुधियम्साधुधियौसाधुधियः
तृतीयासाधुधियासाधुधीभ्याम्साधुधीभिः
चतुर्थीसाधुधिये / साधुधियैसाधुधीभ्याम्साधुधीभ्यः
पञ्चमीसाधुधियः / साधुधियाःसाधुधीभ्याम्साधुधीभ्यः
षष्ठीसाधुधियः / साधुधियाःसाधुधियोःसाधुधीनाम् / साधुधियाम्
सप्तमीसाधुधियाम् / साधुधियिसाधुधियोःसाधुधीषु
सम्बोधनहे साधुधीःहे साधुधियौहे साधुधियः

अर्थ: अच्छे स्वभाव का
English: a good understanding, MW.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें