🕉️ 21 November 2026, Saturday · 07:30:32 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सार्थहन् (पुंलिङ्ग)

सार्थ (धनवान, दौलतमंद) + हन् (व् वध करने वाला, हत्या करने वाला)

🔎 आपका लिखा रूप सार्थहा = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासार्थहासार्थहनौसार्थहनः
द्वितीयासार्थहनम्सार्थहनौसार्थघ्नः
तृतीयासार्थघ्नासार्थहभ्याम्सार्थहभिः
चतुर्थीसार्थघ्नेसार्थहभ्याम्सार्थहभ्यः
पञ्चमीसार्थघ्नःसार्थहभ्याम्सार्थहभ्यः
षष्ठीसार्थघ्नःसार्थघ्नोःसार्थघ्नाम्
सप्तमीसार्थहनि / सार्थघ्निसार्थघ्नोःसार्थहसु
सम्बोधनहे सार्थहन्हे सार्थहनौहे सार्थहनः

अर्थ: सार्थ (धनवान, दौलतमंद) + हन् (व् वध करने वाला, हत्या करने वाला)
English: ‘caravan-destroyer’, a robber who attacks a caravan, MW.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें