🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:08:36 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सासहि (पुंलिङ्ग)

सहनशील

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासासहिःसासहीसासहयः
द्वितीयासासहिम्सासहीसासहीन्
तृतीयासासहिनासासहिभ्याम्सासहिभिः
चतुर्थीसासहयेसासहिभ्याम्सासहिभ्यः
पञ्चमीसासहेःसासहिभ्याम्सासहिभ्यः
षष्ठीसासहेःसासह्योःसासहीनाम्
सप्तमीसासहौसासह्योःसासहिषु
सम्बोधनहे सासहेहे सासहीहे सासहयः

अर्थ: सहनशील

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सासहि (स्त्रीलिङ्ग)

सहनशील

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासासहिःसासहीसासहयः
द्वितीयासासहिम्सासहीसासहीः
तृतीयासासह्यासासहिभ्याम्सासहिभिः
चतुर्थीसासहये / सासह्यैसासहिभ्याम्सासहिभ्यः
पञ्चमीसासहेः / सासह्याःसासहिभ्याम्सासहिभ्यः
षष्ठीसासहेः / सासह्याःसासह्योःसासहीनाम्
सप्तमीसासहौ / सासह्याम्सासह्योःसासहिषु
सम्बोधनहे सासहेहे सासहीहे सासहयः

अर्थ: सहनशील

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सासहि (नपुंसकलिङ्ग)

सहनशील

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासासहिसासहिनीसासहीनि
द्वितीयासासहिसासहिनीसासहीनि
तृतीयासासहिनासासहिभ्याम्सासहिभिः
चतुर्थीसासहिने / सासहयेसासहिभ्याम्सासहिभ्यः
पञ्चमीसासहिनः / सासहेःसासहिभ्याम्सासहिभ्यः
षष्ठीसासहिनः / सासहेःसासहिनोः / सासह्योःसासहीनाम्
सप्तमीसासहिनि / सासहौसासहिनोः / सासह्योःसासहिषु
सम्बोधनहे सासहि / हे सासहेहे सासहिनीहे सासहीनि

अर्थ: सहनशील

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें