🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:19:43 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सास्थि (पुंलिङ्ग)

हड्डियों से युक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासास्थिःसास्थीसास्थयः
द्वितीयासास्थिम्सास्थीसास्थीन्
तृतीयासास्थिनासास्थिभ्याम्सास्थिभिः
चतुर्थीसास्थयेसास्थिभ्याम्सास्थिभ्यः
पञ्चमीसास्थेःसास्थिभ्याम्सास्थिभ्यः
षष्ठीसास्थेःसास्थ्योःसास्थीनाम्
सप्तमीसास्थौसास्थ्योःसास्थिषु
सम्बोधनहे सास्थेहे सास्थीहे सास्थयः

अर्थ: हड्डियों से युक्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सास्थि (स्त्रीलिङ्ग)

हड्डियों से युक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासास्थिःसास्थीसास्थयः
द्वितीयासास्थिम्सास्थीसास्थीः
तृतीयासास्थ्यासास्थिभ्याम्सास्थिभिः
चतुर्थीसास्थये / सास्थ्यैसास्थिभ्याम्सास्थिभ्यः
पञ्चमीसास्थेः / सास्थ्याःसास्थिभ्याम्सास्थिभ्यः
षष्ठीसास्थेः / सास्थ्याःसास्थ्योःसास्थीनाम्
सप्तमीसास्थौ / सास्थ्याम्सास्थ्योःसास्थिषु
सम्बोधनहे सास्थेहे सास्थीहे सास्थयः

अर्थ: हड्डियों से युक्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सास्थि (नपुंसकलिङ्ग)

हड्डियों से युक्त

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासास्थिसास्थिनीसास्थीनि
द्वितीयासास्थिसास्थिनीसास्थीनि
तृतीयासास्थ्नासास्थिभ्याम्सास्थिभिः
चतुर्थीसास्थ्नेसास्थिभ्याम्सास्थिभ्यः
पञ्चमीसास्थ्नःसास्थिभ्याम्सास्थिभ्यः
षष्ठीसास्थ्नःसास्थ्नोःसास्थ्नाम्
सप्तमीसास्थनि / सास्थ्निसास्थ्नोःसास्थिषु
सम्बोधनहे सास्थि / हे सास्थेहे सास्थिनीहे सास्थीनि

अर्थ: हड्डियों से युक्त

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें