🕉️ 20 November 2026, Friday · 06:06:38 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सिक्थक (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासिक्थकःसिक्थकौसिक्थकाः
द्वितीयासिक्थकम्सिक्थकौसिक्थकान्
तृतीयासिक्थकेनसिक्थकाभ्याम्सिक्थकैः
चतुर्थीसिक्थकायसिक्थकाभ्याम्सिक्थकेभ्यः
पञ्चमीसिक्थकात् / सिक्थकाद्सिक्थकाभ्याम्सिक्थकेभ्यः
षष्ठीसिक्थकस्यसिक्थकयोःसिक्थकानाम्
सप्तमीसिक्थकेसिक्थकयोःसिक्थकेषु
सम्बोधनहे सिक्थकहे सिक्थकौहे सिक्थकाः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: मधूच्छिष्ट
English: (ifc. f(अका or इका). ) = prec. Hcat.

📚 अमरकोश में:
• मोम (२.९.१०७) — पर्याय: मधूच्छिष्ट

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सिक्थक (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासिक्थकम्सिक्थकेसिक्थकानि
द्वितीयासिक्थकम्सिक्थकेसिक्थकानि
तृतीयासिक्थकेनसिक्थकाभ्याम्सिक्थकैः
चतुर्थीसिक्थकायसिक्थकाभ्याम्सिक्थकेभ्यः
पञ्चमीसिक्थकात् / सिक्थकाद्सिक्थकाभ्याम्सिक्थकेभ्यः
षष्ठीसिक्थकस्यसिक्थकयोःसिक्थकानाम्
सप्तमीसिक्थकेसिक्थकयोःसिक्थकेषु
सम्बोधनहे सिक्थकहे सिक्थकेहे सिक्थकानि

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: मधूच्छिष्ट
English: (ifc. f(अका or इका). ) = prec. Hcat.

📚 अमरकोश में:
• मोम (२.९.१०७) — पर्याय: मधूच्छिष्ट

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें