🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:43:52 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सीहुण्ड (पुंलिङ्ग)

= सिहुण्ड, पृषो .

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासीहुण्डःसीहुण्डौसीहुण्डाः
द्वितीयासीहुण्डम्सीहुण्डौसीहुण्डान्
तृतीयासीहुण्डेनसीहुण्डाभ्याम्सीहुण्डैः
चतुर्थीसीहुण्डायसीहुण्डाभ्याम्सीहुण्डेभ्यः
पञ्चमीसीहुण्डात् / सीहुण्डाद्सीहुण्डाभ्याम्सीहुण्डेभ्यः
षष्ठीसीहुण्डस्यसीहुण्डयोःसीहुण्डानाम्
सप्तमीसीहुण्डेसीहुण्डयोःसीहुण्डेषु
सम्बोधनहे सीहुण्डहे सीहुण्डौहे सीहुण्डाः

अर्थ: = सिहुण्ड, पृषो .
संस्कृत: पर्याय: वज्रद्रु, स्नुक्, स्नुही, गुडा, समन्तदुग्धा

📚 अमरकोश में:
• थूहर के नाम (२.४.१०५) — पर्याय: वज्र, स्नुक्, स्नुही, गुडा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬