🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:39:57 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सुकृत् (पुंलिङ्ग)

भला करने वाला, उपकारी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुकृत् / सुकृद्सुकृतौसुकृतः
द्वितीयासुकृतम्सुकृतौसुकृतः
तृतीयासुकृतासुकृद्भ्याम्सुकृद्भिः
चतुर्थीसुकृतेसुकृद्भ्याम्सुकृद्भ्यः
पञ्चमीसुकृतःसुकृद्भ्याम्सुकृद्भ्यः
षष्ठीसुकृतःसुकृतोःसुकृताम्
सप्तमीसुकृतिसुकृतोःसुकृत्सु
सम्बोधनहे सुकृत् / हे सुकृद्हे सुकृतौहे सुकृतः

अर्थ: भला करने वाला, उपकारी

📚 अमरकोश में:
• धर्म/पुण्य के नाम (१.४.२५) — पर्याय: धर्म, पुण्य, श्रेयस्, वृष

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सुकृत् (स्त्रीलिङ्ग)

भला करने वाला, उपकारी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुकृत् / सुकृद्सुकृतौसुकृतः
द्वितीयासुकृतम्सुकृतौसुकृतः
तृतीयासुकृतासुकृद्भ्याम्सुकृद्भिः
चतुर्थीसुकृतेसुकृद्भ्याम्सुकृद्भ्यः
पञ्चमीसुकृतःसुकृद्भ्याम्सुकृद्भ्यः
षष्ठीसुकृतःसुकृतोःसुकृताम्
सप्तमीसुकृतिसुकृतोःसुकृत्सु
सम्बोधनहे सुकृत् / हे सुकृद्हे सुकृतौहे सुकृतः

अर्थ: भला करने वाला, उपकारी

📚 अमरकोश में:
• धर्म/पुण्य के नाम (१.४.२५) — पर्याय: धर्म, पुण्य, श्रेयस्, वृष

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सुकृत् (नपुंसकलिङ्ग)

भला करने वाला, उपकारी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुकृत् / सुकृद्सुकृतीसुकृन्ति
द्वितीयासुकृत् / सुकृद्सुकृतीसुकृन्ति / सुकानि
तृतीयासुक्ना / सुकृतासुकृद्भ्याम् / सुकभ्याम्सुकृद्भिः / सुकभिः
चतुर्थीसुक्ने / सुकृतेसुकृद्भ्याम् / सुकभ्याम्सुकृद्भ्यः / सुकभ्यः
पञ्चमीसुक्नः / सुकृतःसुकृद्भ्याम् / सुकभ्याम्सुकृद्भ्यः / सुकभ्यः
षष्ठीसुक्नः / सुकृतःसुक्नोः / सुकृतोःसुक्नाम् / सुकृताम्
सप्तमीसुकनि / सुक्नि / सुकृतिसुक्नोः / सुकृतोःसुकृत्सु / सुकसु
सम्बोधनहे सुकृत् / हे सुकृद्हे सुकृतीहे सुकृन्ति

अर्थ: भला करने वाला, उपकारी

📚 अमरकोश में:
• धर्म/पुण्य के नाम (१.४.२५) — पर्याय: धर्म, पुण्य, श्रेयस्, वृष

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें