🕉️ 23 November 2026, Monday · 04:12:21 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सुगृद्ध (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुगृद्धःसुगृद्धौसुगृद्धाः
द्वितीयासुगृद्धम्सुगृद्धौसुगृद्धान्
तृतीयासुगृद्धेनसुगृद्धाभ्याम्सुगृद्धैः
चतुर्थीसुगृद्धायसुगृद्धाभ्याम्सुगृद्धेभ्यः
पञ्चमीसुगृद्धात् / सुगृद्धाद्सुगृद्धाभ्याम्सुगृद्धेभ्यः
षष्ठीसुगृद्धस्यसुगृद्धयोःसुगृद्धानाम्
सप्तमीसुगृद्धेसुगृद्धयोःसुगृद्धेषु
सम्बोधनहे सुगृद्धहे सुगृद्धौहे सुगृद्धाः

अर्थ: —
English: intensely longing for (loc.), MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सुगृद्ध (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुगृद्धम्सुगृद्धेसुगृद्धानि
द्वितीयासुगृद्धम्सुगृद्धेसुगृद्धानि
तृतीयासुगृद्धेनसुगृद्धाभ्याम्सुगृद्धैः
चतुर्थीसुगृद्धायसुगृद्धाभ्याम्सुगृद्धेभ्यः
पञ्चमीसुगृद्धात् / सुगृद्धाद्सुगृद्धाभ्याम्सुगृद्धेभ्यः
षष्ठीसुगृद्धस्यसुगृद्धयोःसुगृद्धानाम्
सप्तमीसुगृद्धेसुगृद्धयोःसुगृद्धेषु
सम्बोधनहे सुगृद्धहे सुगृद्धेहे सुगृद्धानि

अर्थ: —
English: intensely longing for (loc.), MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬