🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:43:17 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सुजन्मन् (पुंलिङ्ग)

सत्कुलोत्पन्न, कुलीन

🔎 आपका लिखा रूप सुजन्मा = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुजन्मासुजन्मानौसुजन्मानः
द्वितीयासुजन्मानम्सुजन्मानौसुजन्मनः
तृतीयासुजन्मनासुजन्मभ्याम्सुजन्मभिः
चतुर्थीसुजन्मनेसुजन्मभ्याम्सुजन्मभ्यः
पञ्चमीसुजन्मनःसुजन्मभ्याम्सुजन्मभ्यः
षष्ठीसुजन्मनःसुजन्मनोःसुजन्मनाम्
सप्तमीसुजन्मनिसुजन्मनोःसुजन्मसु
सम्बोधनहे सुजन्मन्हे सुजन्मानौहे सुजन्मानः

अर्थ: सत्कुलोत्पन्न, कुलीन

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सुजन्मन् (स्त्रीलिङ्ग)

सत्कुलोत्पन्न, कुलीन

🔎 आपका लिखा रूप सुजन्मा = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुजन्मासुजन्मानौसुजन्मानः
द्वितीयासुजन्मानम्सुजन्मानौसुजन्म्नः
तृतीयासुजन्म्नासुजन्मभ्याम्सुजन्मभिः
चतुर्थीसुजन्म्नेसुजन्मभ्याम्सुजन्मभ्यः
पञ्चमीसुजन्म्नःसुजन्मभ्याम्सुजन्मभ्यः
षष्ठीसुजन्म्नःसुजन्म्नोःसुजन्म्नाम्
सप्तमीसुजन्म्नि / सुजन्मनिसुजन्म्नोःसुजन्मसु
सम्बोधनहे सुजन्मन्हे सुजन्मानौहे सुजन्मानः

अर्थ: सत्कुलोत्पन्न, कुलीन

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬