🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:08:31 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सुतनु (पुंलिङ्ग)

सुन्दर शरीर वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुतनुःसुतनूसुतनवः
द्वितीयासुतनुम्सुतनूसुतनून्
तृतीयासुतनुनासुतनुभ्याम्सुतनुभिः
चतुर्थीसुतनवेसुतनुभ्याम्सुतनुभ्यः
पञ्चमीसुतनोःसुतनुभ्याम्सुतनुभ्यः
षष्ठीसुतनोःसुतन्वोःसुतनूनाम्
सप्तमीसुतनौसुतन्वोःसुतनुषु
सम्बोधनहे सुतनोहे सुतनूहे सुतनवः

अर्थ: सुन्दर शरीर वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सुतनु (स्त्रीलिङ्ग)

सुन्दर शरीर वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुतनुःसुतनूसुतनवः
द्वितीयासुतनुम्सुतनूसुतनूः
तृतीयासुतन्वासुतनुभ्याम्सुतनुभिः
चतुर्थीसुतनवे / सुतन्वैसुतनुभ्याम्सुतनुभ्यः
पञ्चमीसुतनोः / सुतन्वाःसुतनुभ्याम्सुतनुभ्यः
षष्ठीसुतनोः / सुतन्वाःसुतन्वोःसुतनूनाम्
सप्तमीसुतनौ / सुतन्वाम्सुतन्वोःसुतनुषु
सम्बोधनहे सुतनोहे सुतनूहे सुतनवः

अर्थ: सुन्दर शरीर वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सुतनु (नपुंसकलिङ्ग)

सुन्दर शरीर वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुतनुसुतनुनीसुतनूनि
द्वितीयासुतनुसुतनुनीसुतनूनि
तृतीयासुतनुनासुतनुभ्याम्सुतनुभिः
चतुर्थीसुतनुने / सुतनवेसुतनुभ्याम्सुतनुभ्यः
पञ्चमीसुतनुनः / सुतनोःसुतनुभ्याम्सुतनुभ्यः
षष्ठीसुतनुनः / सुतनोःसुतनुनोः / सुतन्वोःसुतनूनाम्
सप्तमीसुतनुनि / सुतनौसुतनुनोः / सुतन्वोःसुतनुषु
सम्बोधनहे सुतनु / हे सुतनोहे सुतनुनीहे सुतनूनि

अर्थ: सुन्दर शरीर वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें