🕉️ 21 November 2026, Saturday · 11:55:01 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सुत्यज् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुत्यक् / सुत्यग्सुत्यजौसुत्यजः
द्वितीयासुत्यजम्सुत्यजौसुत्यजः
तृतीयासुत्यजासुत्यग्भ्याम्सुत्यग्भिः
चतुर्थीसुत्यजेसुत्यग्भ्याम्सुत्यग्भ्यः
पञ्चमीसुत्यजःसुत्यग्भ्याम्सुत्यग्भ्यः
षष्ठीसुत्यजःसुत्यजोःसुत्यजाम्
सप्तमीसुत्यजिसुत्यजोःसुत्यक्षु
सम्बोधनहे सुत्यक् / हे सुत्यग्हे सुत्यजौहे सुत्यजः

अर्थ: —
English: easily letting loose or letting fly (others ‘well hurling at’, said of Agni), RV. viii, 49, 6.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सुत्यज् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुत्यक् / सुत्यग्सुत्यजीसुत्यञ्जि
द्वितीयासुत्यक् / सुत्यग्सुत्यजीसुत्यञ्जि
तृतीयासुत्यजासुत्यग्भ्याम्सुत्यग्भिः
चतुर्थीसुत्यजेसुत्यग्भ्याम्सुत्यग्भ्यः
पञ्चमीसुत्यजःसुत्यग्भ्याम्सुत्यग्भ्यः
षष्ठीसुत्यजःसुत्यजोःसुत्यजाम्
सप्तमीसुत्यजिसुत्यजोःसुत्यक्षु
सम्बोधनहे सुत्यक् / हे सुत्यग्हे सुत्यजीहे सुत्यञ्जि

अर्थ: —
English: easily letting loose or letting fly (others ‘well hurling at’, said of Agni), RV. viii, 49, 6.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें