🕉️ 22 November 2026, Sunday · 08:42:08 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सुदावन् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुदावासुदावानौसुदावानः
द्वितीयासुदावानम्सुदावानौसुदाव्नः
तृतीयासुदाव्नासुदावभ्याम्सुदावभिः
चतुर्थीसुदाव्नेसुदावभ्याम्सुदावभ्यः
पञ्चमीसुदाव्नःसुदावभ्याम्सुदावभ्यः
षष्ठीसुदाव्नःसुदाव्नोःसुदाव्नाम्
सप्तमीसुदावनि / सुदाव्निसुदाव्नोःसुदावसु
सम्बोधनहे सुदावन्हे सुदावानौहे सुदावानः

अर्थ: —
English: giving well, bounteous, munificent, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सुदावन् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुदावसुदावनीसुदावानि
द्वितीयासुदावसुदावनीसुदावानि
तृतीयासुदावनासुदावभ्याम्सुदावभिः
चतुर्थीसुदावनेसुदावभ्याम्सुदावभ्यः
पञ्चमीसुदावनःसुदावभ्याम्सुदावभ्यः
षष्ठीसुदावनःसुदावनोःसुदावनाम्
सप्तमीसुदावनिसुदावनोःसुदावसु
सम्बोधनहे सुदावन् / हे सुदावहे सुदावनीहे सुदावानि

अर्थ: —
English: giving well, bounteous, munificent, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬