🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:35:21 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

नाम (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप सुनाम = सम्बोधन, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमानामःनामौनामाः
द्वितीयानामम्नामौनामान्
तृतीयानामेननामाभ्याम्नामैः
चतुर्थीनामायनामाभ्याम्नामेभ्यः
पञ्चमीनामात् / नामाद्नामाभ्याम्नामेभ्यः
षष्ठीनामस्यनामयोःनामानाम्
सप्तमीनामेनामयोःनामेषु
सम्बोधनहे नामहे नामौहे नामाः

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सुनामन् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप सुनाम = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुनामसुनाम्नी / सुनामनीसुनामानि
द्वितीयासुनामसुनाम्नी / सुनामनीसुनामानि
तृतीयासुनाम्नासुनामभ्याम्सुनामभिः
चतुर्थीसुनाम्नेसुनामभ्याम्सुनामभ्यः
पञ्चमीसुनाम्नःसुनामभ्याम्सुनामभ्यः
षष्ठीसुनाम्नःसुनाम्नोःसुनाम्नाम्
सप्तमीसुनाम्नि / सुनामनिसुनाम्नोःसुनामसु
सम्बोधनहे सुनामन् / हे सुनामहे सुनाम्नी / हे सुनामनीहे सुनामानि

अर्थ: —
English: well-named, AV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें