🕉️ 21 November 2026, Saturday · 06:57:04 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सुप्रभा (स्त्रीलिङ्ग)

बड़ा प्रतिभाशाली, यशस्वी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुप्रभासुप्रभेसुप्रभाः
द्वितीयासुप्रभाम्सुप्रभेसुप्रभाः
तृतीयासुप्रभयासुप्रभाभ्याम्सुप्रभाभिः
चतुर्थीसुप्रभायैसुप्रभाभ्याम्सुप्रभाभ्यः
पञ्चमीसुप्रभायाःसुप्रभाभ्याम्सुप्रभाभ्यः
षष्ठीसुप्रभायाःसुप्रभयोःसुप्रभाणाम्
सप्तमीसुप्रभायाम्सुप्रभयोःसुप्रभासु
सम्बोधनहे सुप्रभेहे सुप्रभेहे सुप्रभाः

अर्थ: बड़ा प्रतिभाशाली, यशस्वी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सुप्रभा (नपुंसकलिङ्ग)

शुभ प्रभात, मंगलमय प्रातः काल

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुप्रभम्सुप्रभेसुप्रभाणि
द्वितीयासुप्रभम्सुप्रभेसुप्रभाणि
तृतीयासुप्रभेणसुप्रभाभ्याम्सुप्रभैः
चतुर्थीसुप्रभायसुप्रभाभ्याम्सुप्रभेभ्यः
पञ्चमीसुप्रभात् / सुप्रभाद्सुप्रभाभ्याम्सुप्रभेभ्यः
षष्ठीसुप्रभस्यसुप्रभयोःसुप्रभाणाम्
सप्तमीसुप्रभेसुप्रभयोःसुप्रभेषु
सम्बोधनहे सुप्रभहे सुप्रभेहे सुप्रभाणि

अर्थ: शुभ प्रभात, मंगलमय प्रातः काल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें