🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:47:12 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सुष्टुत (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुष्टुतःसुष्टुतौसुष्टुताः
द्वितीयासुष्टुतम्सुष्टुतौसुष्टुतान्
तृतीयासुष्टुतेनसुष्टुताभ्याम्सुष्टुतैः
चतुर्थीसुष्टुतायसुष्टुताभ्याम्सुष्टुतेभ्यः
पञ्चमीसुष्टुतात् / सुष्टुताद्सुष्टुताभ्याम्सुष्टुतेभ्यः
षष्ठीसुष्टुतस्यसुष्टुतयोःसुष्टुतानाम्
सप्तमीसुष्टुतेसुष्टुतयोःसुष्टुतेषु
सम्बोधनहे सुष्टुतहे सुष्टुतौहे सुष्टुताः

अर्थ: —
English: (सु॑-) id., ib.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सुष्टुत (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासुष्टुतम्सुष्टुतेसुष्टुतानि
द्वितीयासुष्टुतम्सुष्टुतेसुष्टुतानि
तृतीयासुष्टुतेनसुष्टुताभ्याम्सुष्टुतैः
चतुर्थीसुष्टुतायसुष्टुताभ्याम्सुष्टुतेभ्यः
पञ्चमीसुष्टुतात् / सुष्टुताद्सुष्टुताभ्याम्सुष्टुतेभ्यः
षष्ठीसुष्टुतस्यसुष्टुतयोःसुष्टुतानाम्
सप्तमीसुष्टुतेसुष्टुतयोःसुष्टुतेषु
सम्बोधनहे सुष्टुतहे सुष्टुतेहे सुष्टुतानि

अर्थ: —
English: (सु॑-) id., ib.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬