🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:09:44 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सूर्यतनय (पुंलिङ्ग)

सुग्रीव के विशेषण

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासूर्यतनयःसूर्यतनयौसूर्यतनयाः
द्वितीयासूर्यतनयम्सूर्यतनयौसूर्यतनयान्
तृतीयासूर्यतनयेनसूर्यतनयाभ्याम्सूर्यतनयैः
चतुर्थीसूर्यतनयायसूर्यतनयाभ्याम्सूर्यतनयेभ्यः
पञ्चमीसूर्यतनयात् / सूर्यतनयाद्सूर्यतनयाभ्याम्सूर्यतनयेभ्यः
षष्ठीसूर्यतनयस्यसूर्यतनययोःसूर्यतनयानाम्
सप्तमीसूर्यतनयेसूर्यतनययोःसूर्यतनयेषु
सम्बोधनहे सूर्यतनयहे सूर्यतनयौहे सूर्यतनयाः

अर्थ: सुग्रीव के विशेषण

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬