🕉️ 23 November 2026, Monday · 03:16:15 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सृक्वणी (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासृक्वणीसृक्वण्यौसृक्वण्यः
द्वितीयासृक्वणीम्सृक्वण्यौसृक्वणीः
तृतीयासृक्वण्यासृक्वणीभ्याम्सृक्वणीभिः
चतुर्थीसृक्वण्यैसृक्वणीभ्याम्सृक्वणीभ्यः
पञ्चमीसृक्वण्याःसृक्वणीभ्याम्सृक्वणीभ्यः
षष्ठीसृक्वण्याःसृक्वण्योःसृक्वणीनाम्
सप्तमीसृक्वण्याम्सृक्वण्योःसृक्वणीषु
सम्बोधनहे सृक्वणिहे सृक्वण्यौहे सृक्वण्यः

अर्थ: —
English: the corner of the mouth, Suśr.; Kathās.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬