🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:37:19 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सैक्षव (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासैक्षवःसैक्षवौसैक्षवाः
द्वितीयासैक्षवम्सैक्षवौसैक्षवान्
तृतीयासैक्षवेणसैक्षवाभ्याम्सैक्षवैः
चतुर्थीसैक्षवायसैक्षवाभ्याम्सैक्षवेभ्यः
पञ्चमीसैक्षवात् / सैक्षवाद्सैक्षवाभ्याम्सैक्षवेभ्यः
षष्ठीसैक्षवस्यसैक्षवयोःसैक्षवाणाम्
सप्तमीसैक्षवेसैक्षवयोःसैक्षवेषु
सम्बोधनहे सैक्षवहे सैक्षवौहे सैक्षवाः

अर्थ: —
English: (7. स + ऐक्षव) sugared, sugary, Bhpr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सैक्षव (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासैक्षवम्सैक्षवेसैक्षवाणि
द्वितीयासैक्षवम्सैक्षवेसैक्षवाणि
तृतीयासैक्षवेणसैक्षवाभ्याम्सैक्षवैः
चतुर्थीसैक्षवायसैक्षवाभ्याम्सैक्षवेभ्यः
पञ्चमीसैक्षवात् / सैक्षवाद्सैक्षवाभ्याम्सैक्षवेभ्यः
षष्ठीसैक्षवस्यसैक्षवयोःसैक्षवाणाम्
सप्तमीसैक्षवेसैक्षवयोःसैक्षवेषु
सम्बोधनहे सैक्षवहे सैक्षवेहे सैक्षवाणि

अर्थ: —
English: (7. स + ऐक्षव) sugared, sugary, Bhpr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें