🕉️ 22 November 2026, Sunday · 08:33:22 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सोमकल्प (पुंलिङ्ग)

सोम (मुख्य, प्रधान) + कल्प (कृप्-अच्, घञ् वा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासोमकल्पःसोमकल्पौसोमकल्पाः
द्वितीयासोमकल्पम्सोमकल्पौसोमकल्पान्
तृतीयासोमकल्पेनसोमकल्पाभ्याम्सोमकल्पैः
चतुर्थीसोमकल्पायसोमकल्पाभ्याम्सोमकल्पेभ्यः
पञ्चमीसोमकल्पात् / सोमकल्पाद्सोमकल्पाभ्याम्सोमकल्पेभ्यः
षष्ठीसोमकल्पस्यसोमकल्पयोःसोमकल्पानाम्
सप्तमीसोमकल्पेसोमकल्पयोःसोमकल्पेषु
सम्बोधनहे सोमकल्पहे सोमकल्पौहे सोमकल्पाः

अर्थ: सोम (मुख्य, प्रधान) + कल्प (कृप्-अच्, घञ् वा)
English: N. of the 21st Kalpa or world-period, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬