🕉️ 22 November 2026, Sunday · 09:01:33 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सोमभक्ष (पुंलिङ्ग)

सोम (मुख्य, प्रधान) + भक्ष (खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासोमभक्षःसोमभक्षौसोमभक्षाः
द्वितीयासोमभक्षम्सोमभक्षौसोमभक्षान्
तृतीयासोमभक्षेणसोमभक्षाभ्याम्सोमभक्षैः
चतुर्थीसोमभक्षायसोमभक्षाभ्याम्सोमभक्षेभ्यः
पञ्चमीसोमभक्षात् / सोमभक्षाद्सोमभक्षाभ्याम्सोमभक्षेभ्यः
षष्ठीसोमभक्षस्यसोमभक्षयोःसोमभक्षाणाम्
सप्तमीसोमभक्षेसोमभक्षयोःसोमभक्षेषु
सम्बोधनहे सोमभक्षहे सोमभक्षौहे सोमभक्षाः

अर्थ: सोम (मुख्य, प्रधान) + भक्ष (खाना)
English: the drinking of S° (-जप m. ‘a prayer muttered while the Soma is drunk’), ĀśvŚr.; Nir.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें