🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:52:24 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्तनकलश (पुंलिङ्ग)

स्तन (स्त्री की छाती) + कलश (घड़ा जलपात्र, करवा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तनकलशःस्तनकलशौस्तनकलशाः
द्वितीयास्तनकलशम्स्तनकलशौस्तनकलशान्
तृतीयास्तनकलशेनस्तनकलशाभ्याम्स्तनकलशैः
चतुर्थीस्तनकलशायस्तनकलशाभ्याम्स्तनकलशेभ्यः
पञ्चमीस्तनकलशात् / स्तनकलशाद्स्तनकलशाभ्याम्स्तनकलशेभ्यः
षष्ठीस्तनकलशस्यस्तनकलशयोःस्तनकलशानाम्
सप्तमीस्तनकलशेस्तनकलशयोःस्तनकलशेषु
सम्बोधनहे स्तनकलशहे स्तनकलशौहे स्तनकलशाः

अर्थ: स्तन (स्त्री की छाती) + कलश (घड़ा जलपात्र, करवा)
English: a jar-like breast, Pañcat.; Vās.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬