🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:39:37 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्तनपा (स्त्रीलिङ्ग)

स्तन पान करने वाला दुधमुंहा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तनपास्तनपेस्तनपाः
द्वितीयास्तनपाम्स्तनपेस्तनपाः
तृतीयास्तनपयास्तनपाभ्याम्स्तनपाभिः
चतुर्थीस्तनपायैस्तनपाभ्याम्स्तनपाभ्यः
पञ्चमीस्तनपायाःस्तनपाभ्याम्स्तनपाभ्यः
षष्ठीस्तनपायाःस्तनपयोःस्तनपानाम्
सप्तमीस्तनपायाम्स्तनपयोःस्तनपासु
सम्बोधनहे स्तनपेहे स्तनपेहे स्तनपाः

अर्थ: स्तन पान करने वाला दुधमुंहा
संस्कृत: पर्याय: उत्तानशया, डिम्भा, स्तनन्धयी

📚 अमरकोश में:
• (स्तनपान करने वाली) नन्ही बच्ची (२.६.४१) — पर्याय: उत्तानशया, डिम्भा, स्तनन्धयी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

स्तनपा (पुंलिङ्ग)

स्तन पान करने वाला दुधमुंहा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तनपाःस्तनपौस्तनपाः
द्वितीयास्तनपाम्स्तनपौस्तनपः
तृतीयास्तनपास्तनपाभ्याम्स्तनपाभिः
चतुर्थीस्तनपेस्तनपाभ्याम्स्तनपाभ्यः
पञ्चमीस्तनपःस्तनपाभ्याम्स्तनपाभ्यः
षष्ठीस्तनपःस्तनपोःस्तनपाम्
सप्तमीस्तनपिस्तनपोःस्तनपासु
सम्बोधनहे स्तनपाःहे स्तनपौहे स्तनपाः

अर्थ: स्तन पान करने वाला दुधमुंहा
संस्कृत: पर्याय: उत्तानशया, डिम्भा, स्तनन्धयी

📚 अमरकोश में:
• (स्तनपान करने वाली) नन्ही बच्ची (२.६.४१) — पर्याय: उत्तानशया, डिम्भा, स्तनन्धयी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

स्तनपा (नपुंसकलिङ्ग)

स्तन पान करने वाला दुधमुंहा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तनपम्स्तनपेस्तनपानि
द्वितीयास्तनपम्स्तनपेस्तनपानि
तृतीयास्तनपेनस्तनपाभ्याम्स्तनपैः
चतुर्थीस्तनपायस्तनपाभ्याम्स्तनपेभ्यः
पञ्चमीस्तनपात् / स्तनपाद्स्तनपाभ्याम्स्तनपेभ्यः
षष्ठीस्तनपस्यस्तनपयोःस्तनपानाम्
सप्तमीस्तनपेस्तनपयोःस्तनपेषु
सम्बोधनहे स्तनपहे स्तनपेहे स्तनपानि

अर्थ: स्तन पान करने वाला दुधमुंहा
संस्कृत: पर्याय: उत्तानशया, डिम्भा, स्तनन्धयी

📚 अमरकोश में:
• (स्तनपान करने वाली) नन्ही बच्ची (२.६.४१) — पर्याय: उत्तानशया, डिम्भा, स्तनन्धयी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें