🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:00:41 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्तनित (पुंलिङ्ग)

ध्वनित, शब्दायमान, कोलाहलमय

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तनितःस्तनितौस्तनिताः
द्वितीयास्तनितम्स्तनितौस्तनितान्
तृतीयास्तनितेनस्तनिताभ्याम्स्तनितैः
चतुर्थीस्तनितायस्तनिताभ्याम्स्तनितेभ्यः
पञ्चमीस्तनितात् / स्तनिताद्स्तनिताभ्याम्स्तनितेभ्यः
षष्ठीस्तनितस्यस्तनितयोःस्तनितानाम्
सप्तमीस्तनितेस्तनितयोःस्तनितेषु
सम्बोधनहे स्तनितहे स्तनितौहे स्तनिताः

अर्थ: ध्वनित, शब्दायमान, कोलाहलमय
संस्कृत: पर्याय: गर्जित, मेघनिर्घोष, रसित

📚 अमरकोश में:
• बादल की गर्जना (१.३.१०) — पर्याय: गर्जित, रसित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

स्तनित (नपुंसकलिङ्ग)

ध्वनित, शब्दायमान, कोलाहलमय

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तनितम्स्तनितेस्तनितानि
द्वितीयास्तनितम्स्तनितेस्तनितानि
तृतीयास्तनितेनस्तनिताभ्याम्स्तनितैः
चतुर्थीस्तनितायस्तनिताभ्याम्स्तनितेभ्यः
पञ्चमीस्तनितात् / स्तनिताद्स्तनिताभ्याम्स्तनितेभ्यः
षष्ठीस्तनितस्यस्तनितयोःस्तनितानाम्
सप्तमीस्तनितेस्तनितयोःस्तनितेषु
सम्बोधनहे स्तनितहे स्तनितेहे स्तनितानि

अर्थ: ध्वनित, शब्दायमान, कोलाहलमय
संस्कृत: पर्याय: गर्जित, मेघनिर्घोष, रसित

📚 अमरकोश में:
• बादल की गर्जना (१.३.१०) — पर्याय: गर्जित, रसित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें