🕉️ 21 November 2026, Saturday · 08:25:29 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्तन्यप (पुंलिङ्ग)

स्तन पान करने वाला,दुधमुँहा बच्चा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तन्यपःस्तन्यपौस्तन्यपाः
द्वितीयास्तन्यपम्स्तन्यपौस्तन्यपान्
तृतीयास्तन्यपेनस्तन्यपाभ्याम्स्तन्यपैः
चतुर्थीस्तन्यपायस्तन्यपाभ्याम्स्तन्यपेभ्यः
पञ्चमीस्तन्यपात् / स्तन्यपाद्स्तन्यपाभ्याम्स्तन्यपेभ्यः
षष्ठीस्तन्यपस्यस्तन्यपयोःस्तन्यपानाम्
सप्तमीस्तन्यपेस्तन्यपयोःस्तन्यपेषु
सम्बोधनहे स्तन्यपहे स्तन्यपौहे स्तन्यपाः

अर्थ: स्तन पान करने वाला,दुधमुँहा बच्चा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

स्तन्यप (नपुंसकलिङ्ग)

स्तन पान करने वाला,दुधमुँहा बच्चा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तन्यपम्स्तन्यपेस्तन्यपानि
द्वितीयास्तन्यपम्स्तन्यपेस्तन्यपानि
तृतीयास्तन्यपेनस्तन्यपाभ्याम्स्तन्यपैः
चतुर्थीस्तन्यपायस्तन्यपाभ्याम्स्तन्यपेभ्यः
पञ्चमीस्तन्यपात् / स्तन्यपाद्स्तन्यपाभ्याम्स्तन्यपेभ्यः
षष्ठीस्तन्यपस्यस्तन्यपयोःस्तन्यपानाम्
सप्तमीस्तन्यपेस्तन्यपयोःस्तन्यपेषु
सम्बोधनहे स्तन्यपहे स्तन्यपेहे स्तन्यपानि

अर्थ: स्तन पान करने वाला,दुधमुँहा बच्चा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें