🕉️ 22 November 2026, Sunday · 08:32:16 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्तब्धि (स्त्रीलिङ्ग)

स्थिरता, कड़ापन, सख्ती, अनम्यता

🔎 आपका लिखा रूप स्तब्धी = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तब्धिःस्तब्धीस्तब्धयः
द्वितीयास्तब्धिम्स्तब्धीस्तब्धीः
तृतीयास्तब्ध्यास्तब्धिभ्याम्स्तब्धिभिः
चतुर्थीस्तब्धये / स्तब्ध्यैस्तब्धिभ्याम्स्तब्धिभ्यः
पञ्चमीस्तब्धेः / स्तब्ध्याःस्तब्धिभ्याम्स्तब्धिभ्यः
षष्ठीस्तब्धेः / स्तब्ध्याःस्तब्ध्योःस्तब्धीनाम्
सप्तमीस्तब्धौ / स्तब्ध्याम्स्तब्ध्योःस्तब्धिषु
सम्बोधनहे स्तब्धेहे स्तब्धीहे स्तब्धयः

अर्थ: स्थिरता, कड़ापन, सख्ती, अनम्यता

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें