🕉️ 21 November 2026, Saturday · 09:18:15 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्तभमान (पुंलिङ्ग)

स्तभ (बकरा, मेढा) + मान (आदर, सम्मान)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तभमानःस्तभमानौस्तभमानाः
द्वितीयास्तभमानम्स्तभमानौस्तभमानान्
तृतीयास्तभमानेनस्तभमानाभ्याम्स्तभमानैः
चतुर्थीस्तभमानायस्तभमानाभ्याम्स्तभमानेभ्यः
पञ्चमीस्तभमानात् / स्तभमानाद्स्तभमानाभ्याम्स्तभमानेभ्यः
षष्ठीस्तभमानस्यस्तभमानयोःस्तभमानानाम्
सप्तमीस्तभमानेस्तभमानयोःस्तभमानेषु
सम्बोधनहे स्तभमानहे स्तभमानौहे स्तभमानाः

अर्थ: स्तभ (बकरा, मेढा) + मान (आदर, सम्मान)
English: making one's self stiff, behaving arrogantly, assuming an air of authority, AitĀr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

स्तभमान (नपुंसकलिङ्ग)

स्तभ (बकरा, मेढा) + मान (मापना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तभमानम्स्तभमानेस्तभमानानि
द्वितीयास्तभमानम्स्तभमानेस्तभमानानि
तृतीयास्तभमानेनस्तभमानाभ्याम्स्तभमानैः
चतुर्थीस्तभमानायस्तभमानाभ्याम्स्तभमानेभ्यः
पञ्चमीस्तभमानात् / स्तभमानाद्स्तभमानाभ्याम्स्तभमानेभ्यः
षष्ठीस्तभमानस्यस्तभमानयोःस्तभमानानाम्
सप्तमीस्तभमानेस्तभमानयोःस्तभमानेषु
सम्बोधनहे स्तभमानहे स्तभमानेहे स्तभमानानि

अर्थ: स्तभ (बकरा, मेढा) + मान (मापना)
English: making one's self stiff, behaving arrogantly, assuming an air of authority, AitĀr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें