🕉️ 19 November 2026, Thursday · 11:45:14 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्तुत (पुंलिङ्ग)

प्रशंसा किया गया, प्रशस्त, स्तुति किया गया

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तुतःस्तुतौस्तुताः
द्वितीयास्तुतम्स्तुतौस्तुतान्
तृतीयास्तुतेनस्तुताभ्याम्स्तुतैः
चतुर्थीस्तुतायस्तुताभ्याम्स्तुतेभ्यः
पञ्चमीस्तुतात् / स्तुताद्स्तुताभ्याम्स्तुतेभ्यः
षष्ठीस्तुतस्यस्तुतयोःस्तुतानाम्
सप्तमीस्तुतेस्तुतयोःस्तुतेषु
सम्बोधनहे स्तुतहे स्तुतौहे स्तुताः

अर्थ: प्रशंसा किया गया, प्रशस्त, स्तुति किया गया
संस्कृत: पर्याय: ईलित, शस्त, पणायित, पनायित, प्रणुत

📚 अमरकोश में:
• स्तुति किये के और नाम (३.१.१०९) — पर्याय: गीर्ण, वर्णित, अभिष्टुत, ईडित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

स्तुत (नपुंसकलिङ्ग)

प्रशंसा किया गया, प्रशस्त, स्तुति किया गया

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तुतम्स्तुतेस्तुतानि
द्वितीयास्तुतम्स्तुतेस्तुतानि
तृतीयास्तुतेनस्तुताभ्याम्स्तुतैः
चतुर्थीस्तुतायस्तुताभ्याम्स्तुतेभ्यः
पञ्चमीस्तुतात् / स्तुताद्स्तुताभ्याम्स्तुतेभ्यः
षष्ठीस्तुतस्यस्तुतयोःस्तुतानाम्
सप्तमीस्तुतेस्तुतयोःस्तुतेषु
सम्बोधनहे स्तुतहे स्तुतेहे स्तुतानि

अर्थ: प्रशंसा किया गया, प्रशस्त, स्तुति किया गया
संस्कृत: पर्याय: ईलित, शस्त, पणायित, पनायित, प्रणुत

📚 अमरकोश में:
• स्तुति किये के और नाम (३.१.१०९) — पर्याय: गीर्ण, वर्णित, अभिष्टुत, ईडित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें