🕉️ 21 November 2026, Saturday · 11:00:34 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्तैन्य (नपुंसकलिङ्ग)

चोरी, लूट

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तैन्यम्स्तैन्येस्तैन्यानि
द्वितीयास्तैन्यम्स्तैन्येस्तैन्यानि
तृतीयास्तैन्येनस्तैन्याभ्याम्स्तैन्यैः
चतुर्थीस्तैन्यायस्तैन्याभ्याम्स्तैन्येभ्यः
पञ्चमीस्तैन्यात् / स्तैन्याद्स्तैन्याभ्याम्स्तैन्येभ्यः
षष्ठीस्तैन्यस्यस्तैन्ययोःस्तैन्यानाम्
सप्तमीस्तैन्येस्तैन्ययोःस्तैन्येषु
सम्बोधनहे स्तैन्यहे स्तैन्येहे स्तैन्यानि

अर्थ: चोरी, लूट
संस्कृत: पर्याय: चौरिका, चौर्य, स्तेय, अभिहार

📚 अमरकोश में:
• चोरी (२.१०.२५) — पर्याय: चौरिका, चौर्य, स्तेय

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

स्तैन्य (पुंलिङ्ग)

चोर

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्तैन्यःस्तैन्यौस्तैन्याः
द्वितीयास्तैन्यम्स्तैन्यौस्तैन्यान्
तृतीयास्तैन्येनस्तैन्याभ्याम्स्तैन्यैः
चतुर्थीस्तैन्यायस्तैन्याभ्याम्स्तैन्येभ्यः
पञ्चमीस्तैन्यात् / स्तैन्याद्स्तैन्याभ्याम्स्तैन्येभ्यः
षष्ठीस्तैन्यस्यस्तैन्ययोःस्तैन्यानाम्
सप्तमीस्तैन्येस्तैन्ययोःस्तैन्येषु
सम्बोधनहे स्तैन्यहे स्तैन्यौहे स्तैन्याः

अर्थ: चोर
संस्कृत: पर्याय: चौरिका, चौर्य, स्तेय, अभिहार

📚 अमरकोश में:
• चोरी (२.१०.२५) — पर्याय: चौरिका, चौर्य, स्तेय

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें