🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:52:02 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्थिरतर (पुंलिङ्ग)

स्थिर (शान्त, सचेत) + तर (पार जाना, पार करना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्थिरतरःस्थिरतरौस्थिरतराः
द्वितीयास्थिरतरम्स्थिरतरौस्थिरतरान्
तृतीयास्थिरतरेणस्थिरतराभ्याम्स्थिरतरैः
चतुर्थीस्थिरतरायस्थिरतराभ्याम्स्थिरतरेभ्यः
पञ्चमीस्थिरतरात् / स्थिरतराद्स्थिरतराभ्याम्स्थिरतरेभ्यः
षष्ठीस्थिरतरस्यस्थिरतरयोःस्थिरतराणाम्
सप्तमीस्थिरतरेस्थिरतरयोःस्थिरतरेषु
सम्बोधनहे स्थिरतरहे स्थिरतरौहे स्थिरतराः

अर्थ: स्थिर (शान्त, सचेत) + तर (पार जाना, पार करना)
संस्कृत: पर्याय: स्थास्नु, स्थेयस्
English: more (or most) firm or fixed or immovable

📚 अमरकोश में:
• अत्यन्त स्थिर (३.१.७२) — पर्याय: स्थास्नु, स्थेयान्

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

स्थिरतर (नपुंसकलिङ्ग)

स्थिर (शान्त, सचेत) + तर (पार जाना, पार करना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्थिरतरम्स्थिरतरेस्थिरतराणि
द्वितीयास्थिरतरम्स्थिरतरेस्थिरतराणि
तृतीयास्थिरतरेणस्थिरतराभ्याम्स्थिरतरैः
चतुर्थीस्थिरतरायस्थिरतराभ्याम्स्थिरतरेभ्यः
पञ्चमीस्थिरतरात् / स्थिरतराद्स्थिरतराभ्याम्स्थिरतरेभ्यः
षष्ठीस्थिरतरस्यस्थिरतरयोःस्थिरतराणाम्
सप्तमीस्थिरतरेस्थिरतरयोःस्थिरतरेषु
सम्बोधनहे स्थिरतरहे स्थिरतरेहे स्थिरतराणि

अर्थ: स्थिर (शान्त, सचेत) + तर (पार जाना, पार करना)
संस्कृत: पर्याय: स्थास्नु, स्थेयस्
English: more (or most) firm or fixed or immovable

📚 अमरकोश में:
• अत्यन्त स्थिर (३.१.७२) — पर्याय: स्थास्नु, स्थेयान्

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें