🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:13:07 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्नपित (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्नपितःस्नपितौस्नपिताः
द्वितीयास्नपितम्स्नपितौस्नपितान्
तृतीयास्नपितेनस्नपिताभ्याम्स्नपितैः
चतुर्थीस्नपितायस्नपिताभ्याम्स्नपितेभ्यः
पञ्चमीस्नपितात् / स्नपिताद्स्नपिताभ्याम्स्नपितेभ्यः
षष्ठीस्नपितस्यस्नपितयोःस्नपितानाम्
सप्तमीस्नपितेस्नपितयोःस्नपितेषु
सम्बोधनहे स्नपितहे स्नपितौहे स्नपिताः

अर्थ: —
English: (fr. id.) bathed, washed, sprinkled, wetted, cleansed, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

स्नपित (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्नपितम्स्नपितेस्नपितानि
द्वितीयास्नपितम्स्नपितेस्नपितानि
तृतीयास्नपितेनस्नपिताभ्याम्स्नपितैः
चतुर्थीस्नपितायस्नपिताभ्याम्स्नपितेभ्यः
पञ्चमीस्नपितात् / स्नपिताद्स्नपिताभ्याम्स्नपितेभ्यः
षष्ठीस्नपितस्यस्नपितयोःस्नपितानाम्
सप्तमीस्नपितेस्नपितयोःस्नपितेषु
सम्बोधनहे स्नपितहे स्नपितेहे स्नपितानि

अर्थ: —
English: (fr. id.) bathed, washed, sprinkled, wetted, cleansed, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें