🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:25:31 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्फिच् (स्त्रीलिङ्ग)

चूतड़, कूल्हा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्फिक् / स्फिग्स्फिचौस्फिचः
द्वितीयास्फिचम्स्फिचौस्फिचः
तृतीयास्फिचास्फिग्भ्याम्स्फिग्भिः
चतुर्थीस्फिचेस्फिग्भ्याम्स्फिग्भ्यः
पञ्चमीस्फिचःस्फिग्भ्याम्स्फिग्भ्यः
षष्ठीस्फिचःस्फिचोःस्फिचाम्
सप्तमीस्फिचिस्फिचोःस्फिक्षु
सम्बोधनहे स्फिक् / हे स्फिग्हे स्फिचौहे स्फिचः

अर्थ: चूतड़, कूल्हा
संस्कृत: पर्याय: कटिप्रोथ

📚 अमरकोश में:
• नितम्ब के मांसपिण्ड (२.६.७६) — पर्याय: कटिप्रोथ

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें