🕉️ 21 November 2026, Saturday · 04:14:01 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्फोटकर (पुंलिङ्ग)

स्फोट (फूट निकलना, चटक कर खुलना) + कर (करोति, कीर्यते अनेन इति)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्फोटकरःस्फोटकरौस्फोटकराः
द्वितीयास्फोटकरम्स्फोटकरौस्फोटकरान्
तृतीयास्फोटकरेणस्फोटकराभ्याम्स्फोटकरैः
चतुर्थीस्फोटकरायस्फोटकराभ्याम्स्फोटकरेभ्यः
पञ्चमीस्फोटकरात् / स्फोटकराद्स्फोटकराभ्याम्स्फोटकरेभ्यः
षष्ठीस्फोटकरस्यस्फोटकरयोःस्फोटकराणाम्
सप्तमीस्फोटकरेस्फोटकरयोःस्फोटकरेषु
सम्बोधनहे स्फोटकरहे स्फोटकरौहे स्फोटकराः

अर्थ: स्फोट (फूट निकलना, चटक कर खुलना) + कर (करोति, कीर्यते अनेन इति)
English: Semecarpus Anacardium, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें