🕉️ 22 November 2026, Sunday · 11:25:16 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्मरदहन (पुंलिङ्ग)

स्मर (प्रत्यास्मरण, याद) + दहन (आग)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्मरदहनःस्मरदहनौस्मरदहनाः
द्वितीयास्मरदहनम्स्मरदहनौस्मरदहनान्
तृतीयास्मरदहनेनस्मरदहनाभ्याम्स्मरदहनैः
चतुर्थीस्मरदहनायस्मरदहनाभ्याम्स्मरदहनेभ्यः
पञ्चमीस्मरदहनात् / स्मरदहनाद्स्मरदहनाभ्याम्स्मरदहनेभ्यः
षष्ठीस्मरदहनस्यस्मरदहनयोःस्मरदहनानाम्
सप्तमीस्मरदहनेस्मरदहनयोःस्मरदहनेषु
सम्बोधनहे स्मरदहनहे स्मरदहनौहे स्मरदहनाः

अर्थ: स्मर (प्रत्यास्मरण, याद) + दहन (आग)
English: ‘burner of Kāma’, N. of Śiva (cf. under अन्-अङ्ग), Inscr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬