🕉️ 22 November 2026, Sunday · 08:55:12 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्यूमन् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्यूमस्यूम्नी / स्यूमनीस्यूमानि
द्वितीयास्यूमस्यूम्नी / स्यूमनीस्यूमानि
तृतीयास्यूम्नास्यूमभ्याम्स्यूमभिः
चतुर्थीस्यूम्नेस्यूमभ्याम्स्यूमभ्यः
पञ्चमीस्यूम्नःस्यूमभ्याम्स्यूमभ्यः
षष्ठीस्यूम्नःस्यूम्नोःस्यूम्नाम्
सप्तमीस्यूम्नि / स्यूमनिस्यूम्नोःस्यूमसु
सम्बोधनहे स्यूमन् / हे स्यूमहे स्यूम्नी / हे स्यूमनीहे स्यूमानि

अर्थ: —
English: a band, thong, bridle, RV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें