🕉️ 22 November 2026, Sunday · 01:11:35 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्योनशी (पुंलिङ्ग)

स्योन (= स्यून, पृषो.) + शी (निद्रा, विश्राम)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्योनशीःस्योनशियौस्योनशियः
द्वितीयास्योनशियम्स्योनशियौस्योनशियः
तृतीयास्योनशियास्योनशीभ्याम्स्योनशीभिः
चतुर्थीस्योनशियेस्योनशीभ्याम्स्योनशीभ्यः
पञ्चमीस्योनशियःस्योनशीभ्याम्स्योनशीभ्यः
षष्ठीस्योनशियःस्योनशियोःस्योनशियाम्
सप्तमीस्योनशियिस्योनशियोःस्योनशीषु
सम्बोधनहे स्योनशीःहे स्योनशियौहे स्योनशियः

अर्थ: स्योन (= स्यून, पृषो.) + शी (निद्रा, विश्राम)
English: resting on a soft couch or comfortably, ib.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें