🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:21:49 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्वनामन् (नपुंसकलिङ्ग)

सू (उत्पन्न करने वाला, पैदा करने वाला) + अनामन् (बवासीर)

🔎 आपका लिखा रूप स्वनाम = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्वनामस्वनाम्नी / स्वनामनीस्वनामानि
द्वितीयास्वनामस्वनाम्नी / स्वनामनीस्वनामानि
तृतीयास्वनाम्नास्वनामभ्याम्स्वनामभिः
चतुर्थीस्वनाम्नेस्वनामभ्याम्स्वनामभ्यः
पञ्चमीस्वनाम्नःस्वनामभ्याम्स्वनामभ्यः
षष्ठीस्वनाम्नःस्वनाम्नोःस्वनाम्नाम्
सप्तमीस्वनाम्नि / स्वनामनिस्वनाम्नोःस्वनामसु
सम्बोधनहे स्वनामन् / हे स्वनामहे स्वनाम्नी / हे स्वनामनीहे स्वनामानि

अर्थ: सू (उत्पन्न करने वाला, पैदा करने वाला) + अनामन् (बवासीर)
English: o°'s own name, Gaut.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें