🕉️ 21 November 2026, Saturday · 12:04:08 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्ववृज् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप स्ववसु = सप्तमी विभक्ति, बहुवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्ववृक् / स्ववृग्स्ववृजीस्ववृञ्जि
द्वितीयास्ववृक् / स्ववृग्स्ववृजीस्ववृञ्जि / स्ववानि
तृतीयास्वव्ना / स्ववृजास्ववृग्भ्याम् / स्ववभ्याम्स्ववृग्भिः / स्ववभिः
चतुर्थीस्वव्ने / स्ववृजेस्ववृग्भ्याम् / स्ववभ्याम्स्ववृग्भ्यः / स्ववभ्यः
पञ्चमीस्वव्नः / स्ववृजःस्ववृग्भ्याम् / स्ववभ्याम्स्ववृग्भ्यः / स्ववभ्यः
षष्ठीस्वव्नः / स्ववृजःस्वव्नोः / स्ववृजोःस्वव्नाम् / स्ववृजाम्
सप्तमीस्ववनि / स्वव्नि / स्ववृजिस्वव्नोः / स्ववृजोःस्ववृक्षु / स्ववसु
सम्बोधनहे स्ववृक् / हे स्ववृग्हे स्ववृजीहे स्ववृञ्जि

अर्थ: —
English: appropriating to one's self (others, ‘suffering one's self to be appropriated or won over’, said of Indra), RV

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें