🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:25:01 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्वशुर (पुंलिङ्ग)

अपने पति, श्वशुर या पत्नी का पिता

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्वशुरःस्वशुरौस्वशुराः
द्वितीयास्वशुरम्स्वशुरौस्वशुरान्
तृतीयास्वशुरेणस्वशुराभ्याम्स्वशुरैः
चतुर्थीस्वशुरायस्वशुराभ्याम्स्वशुरेभ्यः
पञ्चमीस्वशुरात् / स्वशुराद्स्वशुराभ्याम्स्वशुरेभ्यः
षष्ठीस्वशुरस्यस्वशुरयोःस्वशुराणाम्
सप्तमीस्वशुरेस्वशुरयोःस्वशुरेषु
सम्बोधनहे स्वशुरहे स्वशुरौहे स्वशुराः

अर्थ: अपने पति, श्वशुर या पत्नी का पिता

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें