🕉️ 23 November 2026, Monday · 03:32:13 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

स्वस्ति (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमास्वस्तिस्वस्तिनीस्वस्तीनि
द्वितीयास्वस्तिस्वस्तिनीस्वस्तीनि
तृतीयास्वस्तिनास्वस्तिभ्याम्स्वस्तिभिः
चतुर्थीस्वस्तिने / स्वस्तयेस्वस्तिभ्याम्स्वस्तिभ्यः
पञ्चमीस्वस्तिनः / स्वस्तेःस्वस्तिभ्याम्स्वस्तिभ्यः
षष्ठीस्वस्तिनः / स्वस्तेःस्वस्तिनोः / स्वस्त्योःस्वस्तीनाम्
सप्तमीस्वस्तिनि / स्वस्तौस्वस्तिनोः / स्वस्त्योःस्वस्तिषु
सम्बोधनहे स्वस्ति / हे स्वस्तेहे स्वस्तिनीहे स्वस्तीनि

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: रिष्ट, कुशल
English: f. (nom. स्वस्ति॑, °ति॑स्; acc. स्वस्ति॑, °ति॑म्; instr. स्वस्ति॑, °त्या॑; dat. स्वस्त॑ये; loc. स्वस्तौ॑; inst

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬