🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:27:38 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

हन्ति (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहन्तिःहन्तीहन्तयः
द्वितीयाहन्तिम्हन्तीहन्तीः
तृतीयाहन्त्याहन्तिभ्याम्हन्तिभिः
चतुर्थीहन्तये / हन्त्यैहन्तिभ्याम्हन्तिभ्यः
पञ्चमीहन्तेः / हन्त्याःहन्तिभ्याम्हन्तिभ्यः
षष्ठीहन्तेः / हन्त्याःहन्त्योःहन्तीनाम्
सप्तमीहन्तौ / हन्त्याम्हन्त्योःहन्तिषु
सम्बोधनहे हन्तेहे हन्तीहे हन्तयः

अर्थ: —
English: the root or verb हन्, Nyāyam.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

हन्ता (स्त्रीलिङ्ग)

व् वध करने वाला, हत्या करने वाला, नष्ट करने वाला

🔎 आपका लिखा रूप हन्ति = सप्तमी विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहन्ताहन्तेहन्ताः
द्वितीयाहन्ताम्हन्तेहन्ताः
तृतीयाहन्तयाहन्ताभ्याम्हन्ताभिः
चतुर्थीहन्तायैहन्ताभ्याम्हन्ताभ्यः
पञ्चमीहन्तायाःहन्ताभ्याम्हन्ताभ्यः
षष्ठीहन्तायाःहन्तयोःहन्तानाम्
सप्तमीहन्तायाम्हन्तयोःहन्तासु
सम्बोधनहे हन्तेहे हन्तेहे हन्ताः

अर्थ: व् वध करने वाला, हत्या करने वाला, नष्ट करने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें