🕉️ 22 November 2026, Sunday · 08:47:51 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

हरिनन्द (पुंलिङ्ग)

हरि (खाकी, लाख के रंग का) + नन्द (आनन्द, सुख)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहरिनन्दःहरिनन्दौहरिनन्दाः
द्वितीयाहरिनन्दम्हरिनन्दौहरिनन्दान्
तृतीयाहरिनन्देनहरिनन्दाभ्याम्हरिनन्दैः
चतुर्थीहरिनन्दायहरिनन्दाभ्याम्हरिनन्देभ्यः
पञ्चमीहरिनन्दात् / हरिनन्दाद्हरिनन्दाभ्याम्हरिनन्देभ्यः
षष्ठीहरिनन्दस्यहरिनन्दयोःहरिनन्दानाम्
सप्तमीहरिनन्देहरिनन्दयोःहरिनन्देषु
सम्बोधनहे हरिनन्दहे हरिनन्दौहे हरिनन्दाः

अर्थ: हरि (खाकी, लाख के रंग का) + नन्द (आनन्द, सुख)
English: N. of a pupil of Devânanda, W.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬