🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:06:44 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

हरियोनि (पुंलिङ्ग)

हरि (खाकी, लाख के रंग का) + योनि (गर्भाशय, बच्चेदानी)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहरियोनिःहरियोनीहरियोनयः
द्वितीयाहरियोनिम्हरियोनीहरियोनीन्
तृतीयाहरियोनिनाहरियोनिभ्याम्हरियोनिभिः
चतुर्थीहरियोनयेहरियोनिभ्याम्हरियोनिभ्यः
पञ्चमीहरियोनेःहरियोनिभ्याम्हरियोनिभ्यः
षष्ठीहरियोनेःहरियोन्योःहरियोनीनाम्
सप्तमीहरियोनौहरियोन्योःहरियोनिषु
सम्बोधनहे हरियोनेहे हरियोनीहे हरियोनयः

अर्थ: हरि (खाकी, लाख के रंग का) + योनि (गर्भाशय, बच्चेदानी)
English: produced from Hari or Viṣṇu, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

हरियोनि (नपुंसकलिङ्ग)

हरि (खाकी, लाख के रंग का) + योनि (जन्मस्थान, मूलस्थान)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहरियोनिहरियोनिनीहरियोनीनि
द्वितीयाहरियोनिहरियोनिनीहरियोनीनि
तृतीयाहरियोनिनाहरियोनिभ्याम्हरियोनिभिः
चतुर्थीहरियोनिने / हरियोनयेहरियोनिभ्याम्हरियोनिभ्यः
पञ्चमीहरियोनिनः / हरियोनेःहरियोनिभ्याम्हरियोनिभ्यः
षष्ठीहरियोनिनः / हरियोनेःहरियोनिनोः / हरियोन्योःहरियोनीनाम्
सप्तमीहरियोनिनि / हरियोनौहरियोनिनोः / हरियोन्योःहरियोनिषु
सम्बोधनहे हरियोनि / हे हरियोनेहे हरियोनिनीहे हरियोनीनि

अर्थ: हरि (खाकी, लाख के रंग का) + योनि (जन्मस्थान, मूलस्थान)
English: produced from Hari or Viṣṇu, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें