🕉️ 21 November 2026, Saturday · 12:37:59 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

हिमगर्भ (पुंलिङ्ग)

हिम (ठंडा, शीतल) + गर्भ (गर्भाशय, पेट)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहिमगर्भःहिमगर्भौहिमगर्भाः
द्वितीयाहिमगर्भम्हिमगर्भौहिमगर्भान्
तृतीयाहिमगर्भेणहिमगर्भाभ्याम्हिमगर्भैः
चतुर्थीहिमगर्भायहिमगर्भाभ्याम्हिमगर्भेभ्यः
पञ्चमीहिमगर्भात् / हिमगर्भाद्हिमगर्भाभ्याम्हिमगर्भेभ्यः
षष्ठीहिमगर्भस्यहिमगर्भयोःहिमगर्भाणाम्
सप्तमीहिमगर्भेहिमगर्भयोःहिमगर्भेषु
सम्बोधनहे हिमगर्भहे हिमगर्भौहे हिमगर्भाः

अर्थ: हिम (ठंडा, शीतल) + गर्भ (गर्भाशय, पेट)
English: laden with snow, Śak.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

हिमगर्भ (नपुंसकलिङ्ग)

हिम (ठंडा, शीतल) + गर्भ (भ्रूण, गर्भस्थ बच्चा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहिमगर्भम्हिमगर्भेहिमगर्भाणि
द्वितीयाहिमगर्भम्हिमगर्भेहिमगर्भाणि
तृतीयाहिमगर्भेणहिमगर्भाभ्याम्हिमगर्भैः
चतुर्थीहिमगर्भायहिमगर्भाभ्याम्हिमगर्भेभ्यः
पञ्चमीहिमगर्भात् / हिमगर्भाद्हिमगर्भाभ्याम्हिमगर्भेभ्यः
षष्ठीहिमगर्भस्यहिमगर्भयोःहिमगर्भाणाम्
सप्तमीहिमगर्भेहिमगर्भयोःहिमगर्भेषु
सम्बोधनहे हिमगर्भहे हिमगर्भेहे हिमगर्भाणि

अर्थ: हिम (ठंडा, शीतल) + गर्भ (भ्रूण, गर्भस्थ बच्चा)
English: laden with snow, Śak.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें