🕉️ 19 November 2026, Thursday · 02:13:15 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

हेति (स्त्रीलिङ्ग)

"हन् करणे क्तिन्, नि२" "शस्त्र, अस्त्र"

🔎 आपका लिखा रूप हेती = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहेतिःहेतीहेतयः
द्वितीयाहेतिम्हेतीहेतीः
तृतीयाहेत्याहेतिभ्याम्हेतिभिः
चतुर्थीहेतये / हेत्यैहेतिभ्याम्हेतिभ्यः
पञ्चमीहेतेः / हेत्याःहेतिभ्याम्हेतिभ्यः
षष्ठीहेतेः / हेत्याःहेत्योःहेतीनाम्
सप्तमीहेतौ / हेत्याम्हेत्योःहेतिषु
सम्बोधनहे हेतेहे हेतीहे हेतयः

अर्थ: "हन् करणे क्तिन्, नि२" "शस्त्र, अस्त्र"
संस्कृत: अग्निज्वाला, आयुधम्, रवेरर्चिः · पर्याय: ज्वाला, कीला, अर्चिस्, शिखा, मयूख

📚 अमरकोश में:
• अग्नि की लपट के नाम (१.१.६८) — पर्याय: ज्वाला, कीला, अर्चि, शिखा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

हेति (पुंलिङ्ग)

"हन् करणे क्तिन्, नि२" "शस्त्र, अस्त्र"

🔎 आपका लिखा रूप हेती = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाहेतिःहेतीहेतयः
द्वितीयाहेतिम्हेतीहेतीन्
तृतीयाहेतिनाहेतिभ्याम्हेतिभिः
चतुर्थीहेतयेहेतिभ्याम्हेतिभ्यः
पञ्चमीहेतेःहेतिभ्याम्हेतिभ्यः
षष्ठीहेतेःहेत्योःहेतीनाम्
सप्तमीहेतौहेत्योःहेतिषु
सम्बोधनहे हेतेहे हेतीहे हेतयः

अर्थ: "हन् करणे क्तिन्, नि२" "शस्त्र, अस्त्र"
संस्कृत: पर्याय: ज्वाला, कीला, अर्चिस्, शिखा, मयूख

📚 अमरकोश में:
• अग्नि की लपट के नाम (१.१.६८) — पर्याय: ज्वाला, कीला, अर्चि, शिखा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें